مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى

141

تاريخ علماى بلخ ( فارسي )

فرائض دينى اهميت نمىداد و در ماه رمضان روزه مىخورد . « 1 » ابو نصر بن مرزبان ، اخبار و اشعار جحظه را گردآورى كرده است و مىگويد : احمد بن جعفر بلخى جحظه از ظرفا و بذله‌گويان زمان خود بشمار مىرفت . او به محافل اعيان و اشراف دعوت مىشد ، ساز مىنواخت و آواز مىخواند ، از آن جمله المعتز خليفه عباسى او را به شب‌نشينىها دعوت مىكرد تا بزم او را رنگين سازد . « 2 » احمد بن جعفر بلخى جحظه در ماه شعبان سال 224 هجرى متولد و در سال 324 هجرى در شهر واسط به مرض سرطان روده درگذشت . جنازه او را از واسط به بغداد انتقال دادند و در اين شهر به خاك سپردند . تأليفات وى عبارتند از : 1 - كتاب الطبيخ ؛ 2 - كتاب الطنبوريين ؛ 3 - كتاب السكباج ؛ 4 - كتاب الترنم ؛ 5 - كتاب ما شاهده من امر المعتمد ؛ 6 - كتاب المشاهدات ؛ 7 - كتاب ما جمعه مما خزنه المنجمون فصح من الاحكام . « 3 » نمونه‌اى از ابيات وى چنين است : اذا ما ظمئت إلى ريقه * جعلت المدامة منها بديلا و أين المدامة من ريقه * و لكن أعلّل قلبا عليلا اگر تشنه گردم به آب دهانش * بدل گيرم از بادهء ناب آن را كجا باده ناب و آب دهانش * تسلا دهم اين دل ناتوان را [ 33 ] احمد بن جعفر بن محمّد بن مثنى بلخى ابو العباس احمد بن جعفر بن محمّد بن مثنى ورّاق بلخى ، در بلخ تولد يافت و

--> ( 1 ) - الفهرست ، ابن نديم ، ترجمه ، 240 . ( 2 ) - الاغانى ، حرف جحظه . ( 3 ) - الفهرست ، ترجمه ، 241 و نيز معجم الادباء ، ج 2 ، ص 241 ؛ دايرةالمعارف آريانا ، ج 1 ، ص 942 .